غياث الدين بن همام الدين حسينى ( خواند مير )

58

مآثر الملوك ( به ضميمه خاتمه خلاصة الأخبار وقانون همايونى ) ( فارسى )

جالينوس « 1 » از اكابر حكماى كرام و مشاهير اطباء عظام بود بلكه بعد از وى هركس در پى تحصيل علم طب دويد به گردش نرسيد . از سخنان او است كه : شرف نفس ، انسان را بر آن توان داشت كه از ارتكاب اعمال دون و افعال خسيس عار دارد و همواره همت او بر اكتساب عظايم امور و جلال قضايا مقصور باشد . و فرمود كه : هر دوستى كه به نصيحت و موعظت قيام ننمايد و دوست را از عيوبى كه دارد تنبيه نفرمايد مستحق آن است كه از او بپرهيزند و به مهاجرت او تن دردهند . ذيمقراطيس « 2 » از اعاظم حكماى زمان خود بود . از كلمات او است كه : آدمى را در وقت عزت و رفعت بايد آزمود نه به هنگام خوارى و مذلت . و فرمود كه : عالم عنادكننده بهتر است از جاهل انصاف‌دهنده . و گفت كه : بسيار شيرين مباش تا فرو برندت و آن‌قدر تلخ مباش كه از دهان بيرون افكنندت . و گفت كه : عالمى كه به مقتضاى علم خود عمل ننمايد مانند مريضى است كه دارو داشته باشد و بدان رنج خود را معالجه نفرمايد . اقليدس صورى « 3 » نخستين حكيمى است كه در فن رياضى سخن كرده آن علم را علىحده تدوين نمود و مصنف وى موسوم به اسم او است . شخصى به اقليدس گفت كه من چندان كوشش نمايم كه روز عمر تو به شام اجل مبدل گردد جواب داد كه من چندان سعى فرمايم كه خشم و غضب تو نسبت به من به

--> ( 1 ) . Galien از دانشمندان پزشكى يونان ( 131 تا حدود 210 ميلادى ) ( ن ) . ( 2 ) . Democrite فيلسوف يونانى در قرن پنجم قبل از ميلاد ( ن ) . ( 3 ) . Euclide دانشمند رياضى از مردم يونان ( 306 تا 208 قبل از ميلاد ) ( ن ) .